OP DE PIJP MET BART….

Terug naar overzicht

Even pauze. Even op de pijp. Bakkie doen, praatje maken. Met en over bijzondere Westlanders. Westlanders met een verhaal. Over Westlandse waarden, en over het heden, verleden en toekomst.

Tekst: Edsor van Elten

Deze keer praten we met:

Bart van der Knaap

Bart van der Knaap (50) is een man met visie. Zozeer zelfs dat de medewerkers van zijn bedrijf 2SUR5 hem als een ‘bedrijfsvisionair’ hebben betiteld. Het exploiteren van Boerderij Dichtbij aan de Zwetkade-Noord voegt aan zijn persoonlijke ambitie een nieuw hoofdstuk toe. Bart is getrouwd met Kim en woont in Wateringen. Samen hebben zij vier kinderen.

Van wie ben ik er één?

Ik ben een Van der Knaap uit Wateringen. Opgegroeid in een gezin met vier jongens. Onze familie heeft al een lange geschiedenis in Wateringen. De opa van mijn vader tuinde indertijd op het Oosteinde. Hij had achttien kinderen, waarvan acht zonen. Het was goed gebruik dat vader ervoor zorgde dat zijn kinderen ook konden tuinen, dus kocht hij grond aan de Wippolderlaan. Anno 2019 zie je dat deels nog terug in de indeling daar. Hij was ook een visionair. Collega-tuinders verklaarden hem voor gek dat hij land kocht waar geen vaart naartoe liep. Hoe krijg je je producten naar de veiling zonder schuit? Maar hij was één van de eersten met een pick-up truck. Die durf, die visie, zit ook wel een beetje in onze genen. Zowel mijn vader als ik hebben dat in ons.

Net zoals het tuinderschap…

Ja. Mijn vader was tuinder en teelde fresia’s. Dat ben ik ook een paar jaar geweest. Had samen met mijn vader een bedrijf.

Waarom ben je gestopt?

Er kwam een moment dat schaalvergroting eigenlijk de enige optie was om het bedrijf levensvatbaar te houden. En dat stelde me voor een levensvraag: ‘wil ik dit wel?’ Het antwoord was uiteindelijk ‘nee’.

En toen?

In mijn tuinderstijd hadden we al veel jongeren bij ons werken en we kregen complimenten over hoe we dat aanpakten. Ik vond werken met jongeren leuk, dus we hebben de kassen verhuurd en ik ben bij een jeugdhulporganisatie gaan werken.

Zomaar?

Zonder opleiding of ervaring. Maar de man die me aannam zei: ‘Jij hebt een levensopleiding gehad’.

Wat hield dat in, zo’n levensopleiding?

Een goede opvoeding. Normen en waarden. School was tot dan toe niet zo mijn ding. Na de plus X school deed ik eerst de lagere en daarna de middelbare tuinbouwschool. Toen ik in de jeugdhulp ging werken ben ik het SIOS gaan doen: Sportopleider vorming’, in deeltijd. Toen vond ik school pas leuk.

Waarom?

In de eerste plaats omdat sport er altijd wel in zat bij me. Ik deed fanatiek aan handbal. Maar vooral omdat sport een prima manier is om jongeren met problemen te kunnen helpen. Ik ben op een gegeven moment bij de Gemeente Rotterdam gaan werken in een arbeidstoeleidingstraject voor jongeren. Daar zat veel begeleiding bij met behulp van ‘outdoor’ activiteiten. En ik kreeg het inzicht: ‘daar wil ik iets mee’. We zaten in Spangen en als ik daar rondliep snapte ik wel dat je kan ontsporen als je daar woont. Het was verreweg de moeilijkste doelgroep die ik ooit heb gehad. Maar we boekten wel resultaat.

Hoe werkt dat dan?

Sport, activiteit in het algemeen, brengt mensen om te beginnen in beweging. Letterlijk. Bloed gaat stromen, ademhaling gaat werken. Dat biedt mogelijkheden. Verder biedt de natuur ook kaders, belangrijke grondslag van ons werk is ‘ervaringsleer’. Je brengt mensen in een bepaalde situatie en daar ga je leermomenten uithalen. Als ik met jongeren op bivak ga en ze bereiden zich niet goed voor, dan lopen ze tegen problemen aan, zo ontdekken ze zelf hun hulpvraag. Daar hoef ik niet eens iets voor te doen. Maar ik kan het dan wel sturen. En ze de keuze bieden: wat heb je nodig: een aai over je bol of een schop onder je kont?

Is dat ook de gedachte achter 2SUR5?

Dat is wel de basis. 2SUR5 is in 2002 begonnen, in een schuur op ons ‘voorouderlijk terrein’. Het was toen nog net niet de geschikte tijd. We kregen nog niet veel partijen mee. Daarom zijn we ook recreatieve activiteiten gaan doen. Uiteindelijk is dat goed geweest, want daardoor zijn we niet afhankelijk van zorgaanvragers en gemeenten. 2SUR5 bestaan nu feitelijk uit twee onderdelen: 2SUR5 Recreatief en 2SUR5 Academy als jongerenhulp. Die twee vullen elkaar goed aan, niet alleen financieel, ook in opleidingstraject. De basis is Project Adventure, een Amerikaanse methodiek die mede is gestoeld op ervaringsleer. We gaan met ze naar buiten. Dingen ondernemen. Soms ook wel naar het buitenland, de bergen in of zo. De gedachte is eigenlijk heel eenvoudig, doe een activiteit. Kijk wat er gebeurt. Reflecteer op wat je deed en waarom. Dat dwingt tot keuzes maken. En levert nieuwe leerdoelen op. Dat kunnen persoonlijke leerdoelen zijn, maar ook doelen die te maken hebben met bijvoorbeeld groepsdynamiek. Jouw rol in een team.

Zijn er veel jongeren met problemen in Westland?

We begeleiden zo’n 75 jongeren en 70% daarvan komt uit het Westland. Ze lopen aan tegen hun beperkingen, maar ook tegen de eisen van de maatschappij of van hun ouders. Vaak leven ze in een onrustige omgeving met bijvoorbeeld scheidingen of andere problemen. Maar misschien wel hun voornaamste probleem is aandacht te kort. In onze aanpak nemen we eerst de tijd om ze die aandacht te geven. Naar ze te luisteren. En dan zie je ze vaak al opbloeien. Daarna werken we toe naar bewustwording, voordat we de daadwerkelijke veranderfase bereiken. Dan zijn we ook wel strikter in onze aanpak. Ons doel is eigenlijk om het leven van deze jongeren zo snel mogelijk te normaliseren. Voor sommigen betekent dat leren omgaan met een beperking. Bij anderen gaan we echt werken aan gedragsverandering. Maar aandacht is de basis van alles. De band die je met deze jongeren opbouwt is essentieel voor resultaat.

Maar je moet toch ook rapporteren, doelstellingen halen en zo?

Helaas wel. We zijn wat dat betreft een beetje een vreemde eens in de bijt, in het begin werden we door gemeentes en financiers nog wel eens gezien als cowboys die maar wat deden. Dus we hebben ook een volgsysteem ontwikkeld en al die dingen meer. Maar ik denk dat dat eigenlijk niet eens nodig is. Als men ons onze gang laat gaan kunnen we zelfs geld besparen. Uiteindelijk gaat het erom de jongere centraal te stellen. Dat belijdt iedereen met de mond, maar wij doen het. Zo pleiten wij bijvoorbeeld altijd voor een minimale beschikking van 10 uur hulp. Daar moesten we altijd over discussiëren, maar inmiddels gaat dat makkelijker. Onze resultaten worden gezien. We zien dat jongeren weer mee gaan doen in de maatschappij. Weer vrienden durven maken, naar school gaan, noem maar op. Dat wat eerst als cowboygedrag werd geïnterpreteerd, wordt nu gewaardeerd. We zien die groei ook. Drie jaar geleden raakte het een beetje in een stroomversnelling en inmiddels zijn we in beeld bij 10 gemeenten in de omgeving en van verschillende jeugdorganisaties.

Klinkt goed!

Is het ook. Tegelijkertijd dwong dat succes ook veranderingen af, niet in de laatste plaats bij mezelf. Ik ontdekte dat mijn rol bij 2SUR5 te groot was. Kwam mezelf tegen in een soort van burn-out. Dat was goed, want daardoor kregen anderen, zoals mijn compagnon Rick Bulsing, een grotere plek. Er kwamen werkgroepen waarin mensen zaken oppakten. Dat versterkte het bedrijf en gaf mij tegelijkertijd ook ruimte. Minder taken, minder verantwoordelijkheid. Ik sta nu officieel te boek als de visionair van het bedrijf, en die rol past exact bij mij.

Dus je hebt tijd over..

Dat had ik. Maar sinds een paar weken zijn mijn vrouw Kim en ik aan een nieuw project begonnen: de exploitatie van Boerderij Dichtbij aan de Zwetkade-Noord. Dat was altijd al een latente droom en nu zie ik het als een nieuw hoofdstuk in mijn persoonlijke ambitie. Boerderij Dichtbij is een groepsaccommodatie. Het staat ook helemaal los van 2SUR5, al zie ik zeker wel raakvlakken en mogelijkheden voor kruisbestuiving. Het terrein en de sporthal bieden plek om activiteiten te doen. Daarnaast droom ik van een opleidingsplek in het Westland, waar jongeren ervaring kunnen opdoen. Zo zijn er nogal wat die bijvoorbeeld kok willen worden. Ik zie dan al helemaal voor me hoe we hier een soort centrale keuken voor het Westland kunnen worden. Hoe? Het staat allemaal nog in de kinderschoenen, maar zoals gezegd bij mij begint het met de stip op de horizon!